Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) nedir, çalışan ve işverene ne kazandıracak? Türkiye’de TES ile emeklilikte yeni dönem başlıyor.
2026 – 2028 Orta Vadeli Program açıklandı. Tes sistemi geliyor. Amaç: Emeklilik döneminde ek gelir sağlamak.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), Türkiye’de uzun süredir gündemde olan ve bireylerin emeklilik dönemlerinde ek gelir sağlamayı amaçlayan bir modeldir. Bu sistem, mevcut Sosyal Güvenlik Sistemi (SGK) ve Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile entegre edilerek çalışanların daha güvenli bir emeklilik dönemi geçirmesine katkı sunmayı hedefiyor.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) Nedir?
TES, çalışanların maaşlarından belirli bir oranda kesinti yapılarak otomatik olarak birikim yapılmasını sağlayan, devlet destekli ve işveren katkısını da içerecek şekilde planlanan bir emeklilik sistemidir.
Amaç; çalışanların emeklilikte sadece SGK’dan alacakları maaşa bağlı kalmadan ek bir gelir elde etmeleridir.
TES’in Temel Özellikleri
- Zorunlu Katılım: Çalışanlar sisteme otomatik olarak dahil edilir.
- İşveren Katkısı: İşverenin de belli oranda katkı yapması planlanır.
- Devlet Katkısı: BES’te olduğu gibi devletin katkı payı da yer alır.
- Uzun Vadeli Tasarruf: Çalışanların emeklilik için düzenli tasarruf yapması sağlanır.
- Çekilme Şartları: Belirli yaş ve prim gün sayısına ulaşmadan sistemden çıkış sınırlandırılabilir.
TES ile Amaçlananlar
- Türkiye’de tasarruf oranını artırmak
- Emeklilik döneminde bireylerin refah seviyesini yükseltmek
- Finansal piyasalara uzun vadeli kaynak sağlamak
- Çalışanların ek gelir elde etmesini kolaylaştırmak
TES ile BES Arasındaki Fark
BES tamamen gönüllülük esasına dayanırken, TES’te zorunlu katılım söz konusu olabilir. Ayrıca BES’te işveren katkısı şart değilken, TES’te işverenin de katkıda bulunması öngörülmektedir.
Kimler Faydalanacak?
- Türkiye’de sigortalı olarak çalışan tüm ücretliler
- Belirli yaş sınırları içinde bulunan çalışanlar
- Uzun vadeli birikim yapmak isteyen genç çalışanlar
Çalışan ve İşveren İçin Avantajlar
Peki bu sistemin çalışanlara ve işverenlere ne gibi faydaları olacak?
Çalışanlar için avantajlar:
- Emeklilikte ikinci maaş imkânı,
- İşveren katkısıyla birikimlerin daha hızlı artması,
- Fonların profesyonel yönetimiyle yüksek getiri potansiyeli.
İşverenler için avantajlar:
- Çalışan sadakatinin artması,
- Çalışanların gelecek güvencesine katkıda bulunarak iş verimliliğini artırmak,
- Vergi avantajlarından yararlanmak.
Kısacası, çalışan ve işveren arasındaki bağ bu sistemle daha güçlü hale gelecek. TES, sadece bireyleri değil iş dünyasını da yakından ilgilendiriyor.
Uzman Yorumları ve Eleştiriler
Her yeni reform gibi TES de farklı kesimlerden çeşitli yorumlar alıyor.
Olumlu görüşler:
Ekonomi uzmanları, TES’in bireysel tasarrufları artıracağını ve sermaye piyasalarına uzun vadeli fon sağlayacağını vurguluyor. Emeklilikte ikinci maaşın, toplumun refah seviyesini yükselteceği görüşü yaygın.
Eleştiriler:
Sendikalar ve bazı sivil toplum kuruluşları ise sisteme katılımın zorunlu olmasının çalışanlar açısından sıkıntı yaratabileceğini söylüyor. Ayrıca fonların nasıl yönetileceği ve şeffaflık konusu da tartışma başlıkları arasında.
Uzmanlar, başarılı bir TES için güven ortamının şart olduğunu belirtiyor. Katılımcıların fon yönetimine dair net bilgilendirilmesi ve devletin garanti mekanizmaları oluşturması gerektiği sık sık dile getiriliyor.
TES’in Geleceği
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, Türkiye’nin sosyal güvenlik yapısında önemli bir dönüşüm adımı. Çalışanların geleceğini güvence altına almayı, işverenlerin katkısıyla fonları büyütmeyi ve ülke ekonomisine uzun vadeli bir yatırım aracı sunmayı hedefliyor.
Sistemin başarıya ulaşması, katılımcıların güvenine, fonların şeffaf yönetilmesine ve devletin sürece aktif desteğine bağlı. Eğer tüm bu şartlar sağlanırsa, TES sadece bugünün değil, gelecek nesillerin de refahını artıracak bir reform olacak.
Aylık Ne kadar kesilecek ?
Resmî kaynaklara göre Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için planlanan maaş kesintisi %3 olarak açıklandı. Örneğin 30.000 TL maaş alan bir işçiden aylık 900 TL, 50.000 TL maaş alan işçiden aylık 1.500 TL zorunlu test kesintisi yapılacak. Maaşlardan 10 yıl bu zorunlu kesinti yapılacak. Devlet, yatırılan tutara %30 katkı sağlayacak.
TES’te Kıdem Tazminatı
Kanunun yürürlüğe girmesiyle tüm çalışanların geçmiş döneme ilişkin haklarının aynı şekilde korunacağı söyleniyor. Çalışanın bu tarihten önceki çalışma sürelerine ilişkin kıdem tazminatına ilişkin hakları güvenceye alınarak, karma TES’e geçiş yapılacak. Kıdem tazminatını hak edecek şekilde işten ayrılan çalışan, geçmiş kıdem tazminatını alabilecek. Yeni sisteme bir aktarım yapılmayacak.
TES’te Sistemden Çıkış
Cayma ve ayrılma hakkı bulundurmayan TES’ten tamamen çıkış, emeklilik dönemi sona erdiğinde, yani çalışanın ölümü veya maluliyet durumlarında olacak. 60 yaşını doldurmamış katılımcılara, talep edilmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere evlilik, işsiz kalınması, ağır hastalık gibi sebeplerin her biri için, başvuru tarihinde bireysel emeklilik hesabındaki birikim tutarının yüzde 10’u kadar ödeme yapılabilecek.
